Kiedy konieczne jest posiadanie certyfikatu energetycznego budynku?

Co to jest certyfikat energetyczny budynku?

Świadectwo charakterystyki energetycznej to dokument, który określa zapotrzebowanie budynku lub lokalu na energię potrzebną do ogrzewania, wentylacji, przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz chłodzenia. W praktyce przekłada się to na ocenę efektywności energetycznej i wpływa na koszty eksploatacji danego obiektu. Certyfikat zawiera m.in. wskaźniki rocznego zapotrzebowania na energię użytkową, energię końcową i pierwotną, a także emisję CO₂ oraz udział odnawialnych źródeł energii. Dokument jest ważny przez 10 lat, chyba że w tym czasie przeprowadzone zostaną prace modernizacyjne zmieniające charakterystykę energetyczną budynku.

Kiedy certyfikat energetyczny jest obowiązkowy?

Obowiązek posiadania świadectwa energetycznego pojawia się przede wszystkim w określonych sytuacjach związanych z rynkiem nieruchomości i użytkowaniem budynków. Do najważniejszych przypadków należą:

• Sprzedaż budynku, mieszkania, domu lub lokalu użytkowego – podczas zawierania transakcji certyfikat musi być przekazany nabywcy najpóźniej w momencie podpisywania umowy.
• Wynajem budynku lub jego części – właściciel lub wynajmujący ma obowiązek dostarczyć świadectwo najemcy przy zawarciu umowy najmu.
• Sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu – również wymaga posiadania certyfikatu.
• Zakończenie budowy nowego budynku – inwestor powinien uzyskać świadectwo energetyczne przed rozpoczęciem użytkowania obiektu.
• Modernizacje wpływające na charakterystykę energetyczną – jeśli przeprowadzone prace, takie jak wymiana okien, docieplenie ścian lub modernizacja instalacji grzewczych, spowodują utratę ważności wcześniejszego świadectwa, konieczne jest sporządzenie nowego dokumentu.

Kiedy certyfikat zwykle nie jest wymagany?

Istnieją także sytuacje, w których posiadanie świadectwa charakterystyki energetycznej nie jest obowiązkowe, np. gdy budynek jest wykorzystywany wyłącznie na potrzeby własne i nie jest planowana jego sprzedaż ani wynajem. Ponadto ustawa przewiduje wyłączenia dla niektórych typów obiektów, takich jak:

• budynki objęte ochroną zabytków,
• miejsca kultu i obiekty przeznaczone do działalności religijnej,
• niektóre budynki przemysłowe i gospodarcze pozbawione instalacji zużywających energię,
• budynki mieszkalne użytkowane nie dłużej niż 4 miesiące w roku,
• wolnostojące budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej poniżej 50 m².

W tych przypadkach brak świadectwa energetycznego nie stanowi naruszenia przepisów.

Jak przebiega proces uzyskania świadectwa energetycznego?

Uzyskanie certyfikatu wymaga zaangażowania osoby uprawnionej, wpisanej do odpowiedniego rejestru. Proces obejmuje kilka etapów:

• Właściciel lub inwestor ustala, czy występuje obowiązek sporządzenia świadectwa.
• Zleca wykonanie dokumentu specjalistycznej osobie posiadającej uprawnienia.
• Specjalista zbiera szczegółowe dane dotyczące budynku lub lokalu, w tym informacje o powierzchni, przegrodach, oknach, systemach grzewczych, wentylacji i innych instalacjach.
• Na podstawie dokumentacji technicznej oraz ewentualnych oględzin oblicza zapotrzebowanie obiektu na energię.
• Świadectwo jest sporządzane i rejestrowane w centralnym wykazie, a następnie przekazywane właścicielowi.
• Przy sprzedaży lub wynajmie dokument powinien zostać dostarczony odpowiednio nabywcy lub najemcy wraz z zawieraną umową.

Co zawiera świadectwo charakterystyki energetycznej?

Certyfikat jest kompleksowym dokumentem informacyjnym, który zawiera:

• Dane identyfikacyjne budynku lub lokalu, w tym przeznaczenie i powierzchnię użytkową.
• Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na energię użytkową.
• Wskaźniki energii końcowej oraz pierwotnej, które pokazują zużycie energii w różnych aspektach.
• Udział odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym budynku.
• Poziom emisji dwutlenku węgla, co odzwierciedla wpływ obiektu na środowisko.
• Zalecenia dotyczące możliwych działań poprawiających efektywność energetyczną budynku.
• Datę sporządzenia dokumentu oraz termin jego ważności, zwykle wynoszący 10 lat.

Jakie są konsekwencje braku świadectwa energetycznego?

Niedopełnienie obowiązku posiadania i przekazania certyfikatu w sytuacjach określonych przepisami może prowadzić do konsekwencji prawnych i finansowych. Nabywca lub najemca ma prawo domagać się realizacji tego obowiązku, a organy kontrolne mogą nałożyć kary. Warto podkreślić, że przekazanie świadectwa nie nakłada automatycznie obowiązku przeprowadzania modernizacji wskazanych w dokumencie, jednak może stanowić zachętę do poprawy efektywności energetycznej i obniżenia kosztów eksploatacji budynku.

Dlaczego certyfikat energetyczny ma znaczenie w kontekście współpracy regionalnej?

Współpraca międzyregionalna i transgraniczna w Europie coraz częściej obejmuje kwestie zrównoważonego rozwoju i efektywności energetycznej. Posiadanie i stosowanie świadectw energetycznych umożliwia lepsze planowanie inwestycji oraz wymianę doświadczeń w zakresie modernizacji budynków. Ujednolicone standardy pomagają również w ocenie potencjału inwestycyjnego oraz w monitorowaniu postępów w realizacji celów dotyczących redukcji emisji i oszczędności energetycznych na poziomie regionalnym i ponadregionalnym.

Materiały źródłowe

• https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/Swiadectwa-charakterystyki-energetycznej
• https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/swiadectwa-charakterystyki-energetycznej--obowiazki-od-wielu-lat
• https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/charakterystyka-energetyczna-budynkow-18122118
• https://www.gov.pl/attachment/572822ca-aa45-49ff-9729-b92d711df453
• https://www.notalot.pl/wiedza/nieruchomosci/czy-swiadectwo-energetyczne-jest-obowiazkowe/