Jakie poziomy dofinansowania przewiduje program Czyste Powietrze w 2026 roku?
W 2026 roku program Czyste Powietrze oferuje trzy różne poziomy intensywności wsparcia finansowego na termomodernizację domów jednorodzinnych oraz wymianę nieefektywnych źródeł ciepła. Poziomy te wynoszą odpowiednio do 40%, do 70% oraz do 100% kosztów kwalifikowanych. Warto podkreślić, że ostateczne przyznanie konkretnego poziomu dofinansowania zależy przede wszystkim od dochodu gospodarstwa domowego oraz spełnienia dodatkowych warunków, takich jak parametry energetyczne budynku.
Ważne jest zrozumienie, że procentowa wartość dofinansowania odnosi się do kosztów uznanych za kwalifikowane, a nie do całkowitej wartości inwestycji. Ponadto każda kategoria prac lub urządzeń ma określone limity kosztów kwalifikowanych, które wpływają na maksymalną kwotę wsparcia.
Jak ustalany jest poziom dofinansowania?
Podstawowym kryterium decydującym o wysokości dofinansowania jest dochód beneficjenta oraz rodzaj i stan energetyczny nieruchomości. Program wyróżnia trzy progi dochodowe i odpowiadające im poziomy wsparcia:
- Poziom podstawowy (do 40%) – przysługuje gospodarstwom, których roczny dochód nie przekracza 135 000 zł.
- Poziom podwyższony (do 70%) – dostępny dla osób spełniających bardziej restrykcyjne warunki dochodowe. W gospodarstwach wieloosobowych miesięczny dochód na osobę nie może przekroczyć 2 250 zł, a w jednoosobowych 3 150 zł.
- Poziom najwyższy (do 100%) – skierowany do gospodarstw o najniższych dochodach, gdzie miesięczny próg na osobę wynosi do 1 300 zł w gospodarstwach wieloosobowych lub do 1 800 zł w jednoosobowych. Dodatkowo, aby otrzymać to wsparcie, budynek musi charakteryzować się zapotrzebowaniem na energię do ogrzewania powyżej 140 kWh/(m²·rok) lub spełniać inne określone warunki, np. prawo do wskazanych zasiłków.
W programie uwzględnia się także status małżeński jako kryterium łączenia dochodów, o ile nie orzeczono prawomocnej separacji. To istotne przy obliczaniu progu dochodowego dla gospodarstwa domowego.
Jak oblicza się kwotę dofinansowania?
Kwota wsparcia nie jest prostą procentową kalkulacją całkowitych kosztów inwestycji. Proces obliczeniowy obejmuje trzy podstawowe kroki:
- określenie kosztów kwalifikowanych, czyli tych, które są uznawane przez program, na przykład ocieplenie przegród budynku, wymiana stolarki okiennej i drzwiowej lub instalacje grzewcze;
- zastosowanie odpowiedniego poziomu procentowego do tych kosztów, zależnie od dochodu i innych kryteriów;
- sprawdzenie, czy obliczona kwota nie przekracza limitów maksymalnych dla poszczególnych rodzajów prac i urządzeń, które są różne w zależności od poziomu dofinansowania.
Przykładowo, limit kosztów kwalifikowanych dla ocieplenia ścian wynosi 110 zł/m² na poziomie podstawowym, 193 zł/m² na poziomie podwyższonym oraz 275 zł/m² na poziomie najwyższym. Podobnie znacząco różnią się limity dla stolarki okiennej: od 528 zł/m² do 1 320 zł/m².
Dzięki temu mechanizmowi program zapewnia sprawiedliwe i efektywne rozdysponowanie środków, a beneficjent nie otrzyma automatycznie procentu od całej wartości faktury, lecz od kosztów uwzględnionych i limitowanych zgodnie z zasadami.
Czy możliwe jest prefinansowanie w ramach programu?
Tak, program przewiduje możliwość prefinansowania dla beneficjentów korzystających z poziomu podwyższonego (do 70%) oraz najwyższego (do 100%). Prefinansowanie oznacza, że część środków może być wypłacona zaliczkowo przed rozpoczęciem prac, co ułatwia finansowanie inwestycji.
Mechanizm ten opiera się na umowie z wykonawcą oraz dokumentach potwierdzających zakres planowanych robót. Prefinansowanie jest realizowane przez operatora programu, co zwiększa bezpieczeństwo i przejrzystość transakcji.
Jakie są dodatkowe warunki i ograniczenia programu?
Beneficjentami programu mogą być wyłącznie osoby fizyczne będące właścicielami lub współwłaścicielami budynku jednorodzinnego bądź wydzielonego lokalu z księgą wieczystą. Generalnie wymaga się co najmniej trzyletniego okresu posiadania nieruchomości, z wyjątkiem sytuacji, gdy nieruchomość została nabyta w drodze spadku.
Istotnym elementem jest także sposób liczenia dochodu, który jest szczegółowo określony w regulaminie programu. W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą obowiązują dodatkowe ograniczenia dotyczące przychodów, które różnią się w zależności od poziomu dofinansowania.
Warto mieć na uwadze, że przejście na wyższy poziom dofinansowania wymaga łącznego spełnienia warunków dochodowych i energetycznych. Budynki o niskim zapotrzebowaniu na energię nie kwalifikują się do najwyższego poziomu, nawet jeśli dochody są bardzo niskie.
Podsumowanie
Program Czyste Powietrze w 2026 roku oferuje zróżnicowane poziomy dofinansowania, które dostosowują się do potrzeb i możliwości finansowych gospodarstw domowych oraz wymagają spełnienia określonych kryteriów energetycznych. Poziomy wsparcia wynoszą do 40%, 70% lub 100% kosztów kwalifikowanych, jednak ostateczna kwota dotacji zależy od rodzaju prac, limitów kosztów oraz indywidualnej sytuacji beneficjenta.
Zrozumienie mechanizmu działania programu, wraz z zasadami ustalania dochodu i limitami kosztów, jest kluczowe dla efektywnego wykorzystania dostępnego wsparcia. Dla osób o najniższych dochodach i budynkach o wysokim zapotrzebowaniu na energię możliwe jest uzyskanie dofinansowania sięgającego pełnych kosztów kwalifikowanych, co znacząco ułatwia modernizację i poprawę efektywności energetycznej domów.
Materiały źródłowe
- https://czystepowietrze.gov.pl/wez-dofinansowanie/na-co-i-ile
- https://www.gov.pl/web/gov/skorzystaj-z-programu-czyste-powietrze
- https://czystepowietrze.gov.pl/wez-dofinansowanie/dla-kogo
- https://samorzad.gov.pl/attachment/fcc1ed83-f417-4c65-bb0e-ef483717f3b1